‘Een prachtig verhaal,’ zei mijn schrijfcoach en ik voelde hoe ik begon te gloeien van trots. Fijn dat iemand die er verstand van had vond dat ik iets moois geschreven had. ‘Maar je moet de helft schrappen,’ voegde ze er meteen aan toe. Klabam! Die opmerking deed het gloeiende vonkje onmiddellijk doven. De helft schrappen? Was ze gek geworden? Zonder pardon een groot deel van de woorden die ik zo zorgvuldig gekozen en de zinnen waar ik zo lang over nagedacht had ombrengen? Ze keek me aan, verzekerde me dat ik het kon en beloofde me een beter verhaal. ‘Kill your darlings,’ spoorde ze me aan. Ik deed het aarzelend en met een beetje pijn in mijn hart. Nadat ik het verhaal tot ongeveer de helft had teruggebracht, liet ik het haar opnieuw lezen. ‘Nu is het nog steeds prachtig, maar ook zo veel krachtiger dan eerst!’ zei ze goedkeurend.
(meer…)Categorie: Blog
columns en verhalen
-
Zegt een beeld meer dan 1.000 woorden?
Als tekstschrijver ga ik zo nu en dan de discussie aan met mensen die vinden dat een foto geen tekst nodig heeft, omdat een beeld meer zou zeggen dan 1.000 woorden.
(meer…) -
Besparen op redactiekosten
Mag ik jouw manuscript redigeren? Fijn! Maar voordat je het naar me opstuurt, wil ik je vragen er nog eens kritisch naar te kijken. Het spreekt voor zich dat ik veel minder tijd hoef te besteden aan een verzorgd manuscript. En dat scheelt jou aanmerkelijk in de kosten.
Waar je zoal op moet letten, zet ik hieronder voor je op een rijtje.
opmaak
- Stel de regelafstand in op 1,15.
- Gebruik een prettig leesbaar lettertype (bijvoorbeeld Arial, Calibri, Times New Roman);
- Gebruik één lettertype (ook voor hoofdstukaanduiding, paginanummering e.d.).
- Stel de tekst in op uitvullen en automatische woordafbreking.
- Gebruik een witregel, zodra je een ‘sprongetje’ maakt in het verhaal, maar vermijd onnodige witregels (bijvoorbeeld in dialogen).
- Laat de eerste regel van een nieuwe alinea inspringen, behalve wanneer die alinea ná een witregel begint.
- Let op je dialogen. Je kunt veel leren van hoe andere auteurs hun dialogen opbouwen. En hier vind je mijn tips voor het schrijven van goede dialogen.
taalfouten
Vrijwel niemand kent alle spelling- en grammaticaregels uit het hoofd. Een goed woordenboek en het Groene Boekje mogen om die reden dan ook niet in de boekenkast van een schrijver ontbreken. Daarnaast vormen de websites van Genootschap Onze Taal en de Taalunie een onuitputtelijke bron van informatie over allerlei taalkwesties. Tot slot vind je in de categorie tekst & taal op deze website van alles over over spelling, grammatica en het voorkomen van missers.
herhaling
Herhaal namen, woordgroepen of dezelfde woorden niet voortdurend, maar vervang ze door een ander woord of laat ze weg waar dat kan. De volgende zinnen, bijvoorbeeld: ‘Maria kijkt op de wekker. Maria staat op, omdat ze ziet dat het al laat is. Zodra Maria beneden komt….’ lezen aangepast een stuk prettiger: ‘Maria kijkt op de wekker en staat op omdat ze ziet dat het al laat is. Zodra ze beneden komt….’
dialogen
- Hanteer de elda-regel (‘eerst leesteken, dan aanhalingsteken’).
- Gebruik alleen enkele aanhalingstekens, dat geeft een veel rustiger beeld.
- Voorafgaand aan een citaat gebruik je een dubbele punt, geen puntkomma. (Hij zei: ‘Daar heb ik geen zin in.’)
- Komt iemand anders aan het woord, begin dan op een nieuwe regel (en laat die inspringen).
- Wees spaarzaam met ‘zei Jan’ of ‘roept Hans’. Wanneer voor de lezer duidelijk is, wie er aan het woord is, kun je dergelijke toevoegingen achterwege laten.
werkwoordstijden
Veel schrijvers vinden het lastig om consequent de juiste werkwoordstijden te gebruiken. Wees daar dus extra alert op en vervang zinnen als: ‘Ik ging achter hem aan en roep dat hij terug moet komen,’ door ‘Ik ga achter hem aan en roep dat hij terug moet komen,’ of ‘Ik ging achter hem aan en riep dat hij terug moest komen’.
interpunctie
“Er zijn geen vaste regels aan de hand waarvan je altijd kunt bepalen wanneer op welke plaats komma’s gebruikt moeten worden. Het belangrijkste uitgangspunt is dat een komma geplaatst wordt als er bij het voorlezen een duidelijke pauze hoorbaar is. Hoe langer de zin is, hoe meer behoefte er bestaat aan een rustpunt in de zin, en dus aan een komma.” (Bron: http://onzetaal.nl.)
proeflezers
Heb je jouw manuscript zelf kritisch nagekeken? Leg het dan voor aan een of meer proeflezers. Zij zullen je vaak nog op dingen wijzen die je zelf over het hoofd hebt gezien.
verzorgd manuscript
Heb je tot slot de door jouw proeflezers gesuggereerde verbeteringen aangebracht, dan weet je zeker dat jouw manuscript er verzorgd uitziet. De redactie ervan zal mij nu veel minder tijd kosten en daardoor ben jij voordeliger uit.
-
Pseudoniem of niet?
Klinkt je naam niet zo mooi, vind je hem te alledaags, te onopvallend of – dat kan natuurlijk ook – gewoon lelijk? Je zou kunnen overwegen om onder een schuilnaam te gaan schrijven. Onvrede met je eigennaam hoeft echter niet de enige reden te zijn, om een pseudoniem te gebruiken.
Veiligheid
Als de verhalen die je schrijft erg persoonlijk van aard zijn, kun je de behoefte hebben om je eigen privacy en die van degenen, over wie je schrijft, te beschermen. Zonder jezelf of mensen uit je omgeving te schaden, kun je onder een pseudoniem zonder zorgen je hart luchten. Misschien durf je zelfs meer. Verbaal de vloer aanvegen met een ander, kan soms heerlijk zijn, zeker als je weet dat diegene je niet persoonlijk kan komen ‘bedanken’. Bedenk wel van tevoren hoe anoniem je wilt zijn en blijven. De verleiding kan groot zijn om links en rechts te laten vallen dat jij degene bent die schuil gaat achter een bepaald pseudoniem. Dan bestaat de kans dat het na verloop van tijd nog slechts schijnveiligheid biedt.
Keuzevrijheid
Kun je zomaar elke willekeurige naam als pseudoniem gebruiken? Het antwoord daarop is, met enige kanttekeningen: ja. Het spreekt voor zich, dat je niet de ‘nom de plume’ van een andere schrijver of de schuilnaam van een of andere bekendheid mag kiezen. De eigennaam van iemand anders mag je evenmin gebruiken.
Aanstoot of associatie
Verder is het raadzaam om een naam te kiezen die geen aanstoot geeft, omdat je dit pseudoniem dan niet kunt registreren. En dan is het ook nog een goed idee om eerst eens te googelen op de naam die je in gedachten hebt. Je wilt immers geen schuilnaam die bijvoorbeeld associaties oproept met een ranzige film of een crimineel.
Registratie
Het is niet verplicht om je schuilnaam te laten registreren. Mocht je hier toch voor kiezen, dan zijn er talloze merkenbureaus te vinden, waar dat kan. De kosten van deze registratie verschillen per bureau, maar zijn over het algemeen aan de hoge kant. Registratie heeft als voordeel, dat jouw pseudoniem een merk wordt, dat vanaf dat moment niet meer voor commerciële doeleinden door anderen gebruikt kan worden.
Wel of niet
Publiceren onder een pseudoniem heeft dus voor- en nadelen. Je kunt er ook voor kiezen om onder je eigennaam te schrijven en, alleen als de situatie of het verhaal erom vraagt, een pseudoniem te gebruiken.
Hoe dan ook: de keuze is geheel aan jou.
