Herhaling voorkomen

Een tekst die veel herhalingen bevat, leest niet prettig. Terwijl je aan het schrijven bent, zal je misschien niet opvallen hoe vaak je dezelfde woorden vlak na elkaar gebruikt. Daarom is het zo belangrijk wat je geschreven na te (laten) lezen. Maar je kunt onnodige herhalingen ook voorkomen. Hieronder lees je hoe (dit ‘tekstadvies’ publiceerde ik al eerder, maar soms mag je dingen herhalen, vind ik). Verder lezen Herhaling voorkomen

Tekstadvies | eindeloos variëren

Deze vijfde aflevering in de serie Tekstadvies gaat over stijlvariatie… en Erasmus. 

 

Herhalingen in een tekst komen de leesbaarheid ervan niet ten goede. Even een – tussen neus en lippen door verzonnen – voorbeeld:
Toen ik de man voorover zag vallen, trok mijn maag samen. Toen zag ik dat er bloed uit de wond op zijn voorhoofd vloeide. Toen ik naast hem knielde, trok mijn maag nog verder samen.
Niet prettig leesbaar toch, deze zinnen, door al die ‘toenen’ en samentrekkende magen?

Erasmus
Humanist, filosoof en schrijver Desiderius Erasmus hield niet van de ‘barbaarse’ stijl die hij aantrof in de Latijnse geschriften uit zijn tijd. Hij trok ertegen ten strijde en gaf adviezen voor een betere stijl.
In het in 1512 uitgegeven boekje ‘Over de overvloed van formuleringen en gedachten’ demonstreert hij een stijloefening waar ook de schrijver van nu zijn voordeel mee kan doen.

stijloefening
Erasmus bedacht maar liefst bijna 200 alternatieven voor de zin:
Uw brief heeft me buitengewoon verheugd.
Vijf voorbeelden daarvan:
– Uw epistel verschafte me geen gering genoegen.
– Wat was ik blij uw brief te lezen!
– U kunt nauwelijks vermoeden hoeveel plezier uw schrijven mij bood.
– Ik las en herlas uw brief met groot plezier.
– Ik was buiten mezelf van vreugde toen ik uw brief ontving.

oefening baart kunst
Natuurlijk hoef je niet voor elke zin 200 varianten te bedenken. Toch kan het geen kwaad om, bij wijze van oefening, zo nu en dan eens te variëren met één enkele zin. Je zult merken dat het herformuleren van zinnen je na verloop van tijd steeds beter af zal gaan. En je teksten? Die worden er gaandeweg alleen maar fraaier van.

voorbeeld
Om nog even terug te komen op het voorbeeld hierboven, wat vind je van het volgende alternatief?
Plotseling viel de man voor mijn ogen op straat. Ik schrok er ontzettend van. Er kwam bloed uit de wond op zijn voorhoofd en ik werd misselijk van die aanblik. Ik knielde haast hem en begon te kokhalzen.

Misschien verzin jij wel een veel beter alternatief? Je kunt dat hieronder kwijt, als je wilt.