Tekstadvies | inrijden en oplopen

Regelmatig kom ik ze tegen: zinnen waarin iemand een berg of een trap oploopt. Ik heb geleerd dat een voorzetsel (op) los van het werkwoord (lopen) geschreven moet worden, als het voorzetsel een richting aanduidt. Zoals bij de combinatie ‘in( )rijden’, bijvoorbeeld. Deze vierde aflevering in de serie Tekstadvies gaat daarover. 

Inrijden
Onzetaal adviseert om in de zin: ‘U moet deze straat in rijden’ het voorzetsel los van het werkwoord te schrijven. ‘Als er een richting bedoeld is (de straat uit, het plein over, de straat in rijden), staat het voorzetsel los van het werkwoord. In veel andere gevallen vormen het voorzetsel en het werkwoord vaak één woord. Inrijden kan bijvoorbeeld gebruikt worden bij een nieuwe auto; de betekenis is ‘beginnen te gebruiken’.’

Oplopen
Wat van toepassing is op in( )rijden, zou volgens mij ook moeten gelden voor op( )lopen. Toch beweert Taalunieversum dat men een trap kan oplopen en geeft VanDale als betekenis van oplopen, naast krijgen, meelopen, groter worden (van een bedrag) en frequenter worden…. naar boven lopen. Op de website van Onzetaal vind ik jammer genoeg niets over op( )lopen, en daarom vraag ik per mail hoe het nu precies zit.

Onze Taal
Binnen vierentwintig ontvang ik het volgende antwoord:
Wij, de Taaladviesdienst van Onze Taal, adviseren ‘op lopen’ los te schrijven in bijvoorbeeld ‘de trap op lopen’. U hebt gelijk: dit geval is vergelijkbaar met ‘de straat in rijden’. ‘Op’ en ‘in’ zijn dan losse voorzetsels (of: achterzetsels), die horen bij de voorafgaande woordgroep, respectievelijk ‘de trap’ en ‘de straat’.(…) Het heeft wat ons betreft de voorkeur om combinaties als ‘in( )rijden’ en ‘op( )lopen’ alleen aaneen te schrijven als ze in hun geheel een eigen betekenis hebben. We zouden ‘oplopen’ als één woord schrijven in bijvoorbeeld ‘een ziekte oplopen’ en ‘oplopende temperaturen’, en ‘inrijden’ in bijvoorbeeld ‘de nieuwe auto inrijden’. Maar als het voorzetsel een eigen betekenis heeft (bijvoorbeeld doordat het een richting aangeeft), schrijven we het liever los van het werkwoord.

Conclusie
Ik had dus gelijk, want wat opgaat voor inrijden, geldt ook voor oplopen:

  • terwijl je een auto zonder spatie kunt inrijden, zou je een straat alleen maar met een spatie moeten in rijden; en
  • hoewel een bedrag spatieloos kan oplopen, kun je een trap of een berg beter met een spatie op lopen.

 

eigen! Arnhem, editie lente 2013

eigenarnhemDe nieuwste editie van eigen! Arnhem is van de persen gerold. Ook aan deze lente-editie heb ik mijn medewerking verleend.

In de rubriek ‘de wandeling’ ben ik op stap geweest met Albert Hoex, leider van muziektheatergezelschap ‘De Plaats’. Via onderstaande link kun je de digitale versie van het artikel lezen.

http://issuu.com/petereemsingbv/docs/vj2013ahlr/63?mode=window

En de heer Kaptein van Boerma Wonen vertelde me alles over ‘neerploffen en genieten’:

http://issuu.com/petereemsingbv/docs/vj2013ahlr/81?mode=window

Auteur enthousiast over TekstFontein

Schrijfster Emma Groot was bezig met haar eerste boek. Toen ze dreigde vast te lopen, ging ze op zoek naar iemand die haar verder kon helpen. Ze vond TekstFontein en vertelt op haar weblog over haar ervaringen. Emma heeft mij toestemming gegeven om haar hier te citeren.

“Weken, zo niet maanden heb ik het uitgesteld, maar een keer moet het er van komen: een beoordeling door een redacteur. (…) Ik besluit als eerste TekstFontein te mailen. De website spreekt me aan. De eigenares van TekstFontein, Christien Romp, heeft jarenlange ervaring op het gebied van tekstcorrectie, redigeren en manuscript beoordelingen. (…) Ruim binnen de afgesproken termijn ontvang ik de manuscriptbeoordeling. (…) Als ik haar reactie lees, word ik ontzettend blij.  (…) Meteen heb ik zin om te starten met herschrijven!

Zo hoort het te gaan met een redacteur. Niet de grond inboren, maar op een positieve en constructieve wijze feedback geven. Zorgen dat de schrijver nieuwe inzichten krijgt voor zijn of haar verhaal en daarmee verder aan de slag kan gaan. Een week later ontmoet ik Christien. Dit is een inspirerend gesprek waarbij mij nog duidelijker wordt hoe ik mijn manuscript kan verbeteren. We praten over schrijven, blogs en social media.

Als ik later contact met haar heb, geeft Christien aan dat het altijd fijn is om met iemand te praten die ook passie voor schrijven heeft. Dan realiseer ik me opeens: ja, schrijven is mijn passie!”

Wil je het hele artikel van Emma Groot lezen? Ga dan snel naar ‘Bitterzoete herinneringen‘. Het boek is in mei 2013 verschenen en ik kan het van harte aanbevelen!